Tretman

hands_reaching_out

Liječenje bolesti zavisnosti

 

Narkomanija ili zavisnost od droga je snažna vezanost osobe za neku psihoaktivnu supstancu koja se ispoljava kao neodoljiva strast za njenim konzumiranjem. Narkomaniju je moguće uspješno liječiti kao i ostala hronična stanja. Međutim, liječenje bolesti zavisnosti je dug i težak proces, jer je svaka zavisnost specifična i razlikuje se od slučaja do slučaja. Liječenje je daleko efikasnije ukoliko se započne ranije, a načini liječenja zavise od individue. Postoje mnoge vrste terapija za zavisnike koje mogu da se nadovezuju da bi se postigao kontinuitet u liječenju. Kada se različiti oblici liječenja međusobno upotpunjuju, pacijenti uspješnije podnose liječenje i lakše prolaze kroz različite vrste tretmana da bi pobijedili zavisnost.

Uspjeh liječenja umnogome zavisi od pravilno odabrane metode liječenja zavisnosti. Neophodno je izabrati metodu koja najbolje odgovara biološkim i psihološkim karakteristikama pojedinca. Pri izboru metode se obavezno mora voditi računa i o stepenu zavisnosti o narkoticima, uzrastu zavisnika, dužini trajanja oboljenja, zdravstvenom stanju zavisnika.

Slično hroničnim bolestima, neophodna je, u toku određenog vremenskog raspona, primjena kombinovane terapije (upotreba ljekova, uticaj na promjenu ponašanja pacijenta, liječenje tjelesnih i psiholoških propratnih pojava). Kombinovana terapija podrazumijeva pristup koji odgovara potrebama svakog pacijenta ponaosob, kao i težini stanja u kome se pacijent nalazi u određenim etapama oporavka.

Liječenje zavisnika nije moguće ukoliko oni sami ne pokažu želju za izliječenjem. Međutim treba imati u vidu da psihoaktivne supstance kod osobe kod koje postoji psihička i/ili fizička zavisnost, potpuno uništavaju prirodne hemikalije u mozgu (neurotransmitere), i osnovne psihičke funkcije ( mišljenje, pamćenje, pažnju, inteligenciju, VOLJU, i nagone). To znači da osoba u problemu i ne može da ima čvrstu volju da se izliječi. Volja sa kojom zavisnici pristupaju procesu liječenja je praćena stalnim otporima u liječenju, zato je potrebna podrška  porodice, prijatelja, da se zajedno sa njima razvije dubinska motivacija za liječenje, a za to je potrebno da prođe vrijeme za koje se neurotransmiteri obnavljaju.

 

Postoji više oblika tretmana zavisnika:

 

DETOKS - tretman detoksikacije najčešće traje 21 dan, da bi se organizam očistio od droga. To je početni tretman, poslije kojeg se sprovode dalji tretmani sa ciljem apstinencije. Detoks se najčešće vrši prikladnom terapijom, tabletama protiv bolova i infuzijom, kako bi se droga izbacila iz organizma. Takođe, detoks se može vršiti i supstitucionom terapijom, koja podrazumijeva uzimanje metadona ili suboksona tokom kratkog vremenskog perioda (21 dan), uz smanjivanje doza ovih supstituta.

Nakon detoksa, sprovode se dalji tretmani koji za cilj imaju blokiranje receptora za opijate, što podrazumijeva uzimanje tzv. blokatora u vidu tableta, koje se uzimaju svakodnevno oralnim putem, zatim injekcija blokatora koje traju od 3 do 6 mjeseci kada se prime, ili popularnih injekcija koje se koriste u Rusiji, koje doživotno blokiraju receptore, ali podrazumijevaju veliki rizik za pacijenta.

 

SAVJETOVANJE I PRISHOTERAPIJA Pri savetovanju se koriste brojne metode i modeli kao što su motivacija, socijalno učenje, prevladavanje stresa i kontrola osjećanja, prevencija recidiva (povratku drogi), terapije na društvenom i porodičnom nivou. Psihoterapija je uglavnom dugotrajan proces sa ciljem razriješenja unutrašnjih problema i konflikata i uspostavljanja značajnih promjena na psihološkom nivou.

FARMAKOTERAPIJA - podrazumijeva upotrebu prepisanih ljekova da bi se stanje vitalno ugroženih pacijenata stabilizovalo i smanjila ili potpuno izbacila upotreba određene opojne supstance.

PROGRAMI SAMOPOMOĆI - Svi ovi programi polaze od neophodnog priznanja od strane pacijenta da je nemoćan pred drogom, da je izgubio kontrolu nad svojim životom zbog droge. Zavisnik ispravlja greške iz prošlosti i sam nudi pomoć drugima u prevazilaženju problema zavisnosti. Najčešće se sprovodi po programu 12 koraka.

USLUGE ZDRAVSTVENIH I SOCIJALNIH USTANOVA - Mnogim pacijentima su takođe potrebne i druge usluge kao što su ljekarske i usluge ustanova za mentalno zdravlje, ustanova za stručnu obuku, zapošljavanje i stambeno zbrinjavanje, kao i pravne usluge.

REHABILITACIJA - završni dio liječenja pretpostavlja individualnu i grupnu podršku da bi se spriječio povratak zavisničkom životu. Bivši zavisnik se rehabilituje kako bi započeo život bez droge, kao zdrava ličnost.

drug-abuse-recovery-300x187

Ciljevi liječenja:

 

Prvi i osnovni cilj liječenja je uspostavljanje apstinencije. Nažalost, mnogi ljudi koji pokušavaju da pobjegnu iz svijeta droge smatraju da je ovo jedini cilj i da je samim tim liječenje gotovo. Istina je potpuno drugačija. Ovo se čak ne može ni nazvati ciljem u pravom smislu te riječi, jer je apstinencija samo uslov bez koga se ne može. Apstinencija predstavlja samo kratkoročni cilj koji treba da bude samo prva stepenica ka postizanju potpune rehabilitacije i resocijalizacije. Tek uspostavljanjem kvalitetne apstinencije počinje pravi proces liječenja, a to je liječenje psihe i rad na promeni “narkomanske ličnosti“ i narkomanskog ponašanja.

Sljedeći cilj predstavlja ublažavanje ili potpuno saniranje zdravstvenih problema koji su nastali upotrebom droga. Naredni korak je rješavanje socijalnih, profesionalnih i drugih svakodnevnih problema (problemi u školi, zapošljavanje i slično). Izuzetno važna aktivnost, koja praktično počinje od prvog dana liječenja, je rad na riješavanju porodičnih problema i odnosa, kao i popravljanje odnosa sa okolinom.

Tek nakon što se ostvare svi ovi ciljevi koje zavisnik od PAS treba da postavi sebi, tada možemo reći da je život zavisnika ostao u njegovoj prošlosti. Međutim, čak i tada svaki dan je borba da se ostane zdrav i daleko od poroka. Glavni, dugoročni cilj je pobijediti zavisnost i nikada se više ne vratiti životu zavisnika.